Önce İnsan Sonra Haber

1 milyon yeni işsiz yaratırsınız!

Aslan ekonomide yaşananları yorumlarken hem eleştirdi hem de tavsiyelerde bulundu.

Gündem 7 Ekim 2018 Pazar / 2 hafta önce
1 milyon yeni işsiz yaratırsınız!

Ekleyen: Kozmiktürk

CHP'nin iş adamı kökenli Denizli Milletvekili Kazım Aslan iktidara dürüst davranma önerisinde bulundu. Yeni ekonomi programının istihdamsız büyüme modeli olduğunu savundu ve "1 yılda 1 milyon işsiz yaratmayı vaat ettiler" uyarısı yaptı.Aslan, "Rakamlar acı ama saray rejimi reçete yerine zabıtayı işaret ediyor" dedi.

İşte Aslan'ın sorulara verdiği yanıtlar:

“YENİ EKONOMİ MODELİ KRİZİ YÖNETEMEZ”

Cumhurbaşkanının “Kriz mriz yok, söyleyenler ekonomi bilmiyor” sözünü nasıl değerlendiriyorsunuz?

Cumhurbaşkanı başta olmak üzere, tüm iktidar mensupları krizi kabul edip vatandaşa samimi ve dürüst olarak bunu anlatmalıdır. Alınacak önlemleri açıkça ortaya koymalı, satafatlı harcamaları bırakmalı, halktan destek ve yardım talep etmelidir. Vatandaştan yastık altındaki döviz ve altınlarını bozdurmalarını isterken, 500 milyon dolara uçak alırsanız, İstanbul’da yeni havalimanına 7.5 milyar Euro ayırıp şehir hastanelerine ve köprülere sadece 2018’de 6.2 milyar TL müşteri garantili ödeme taahhüt ederseniz, 300 odalı yeni yazlık Saray yapmaya kalkarsanız kimse size inanmaz.

Meclis 2019 bütçesine hangi makro ekonomik ortamda giriyor?

Bütçe dönemindeyiz, rakamlar acı ama Saray rejimi reçete yerine zabıtayı işaret ediyor. karşı reçete yerine zabıta. Bütçe 50.8 milyar TL açık vermiş. Bunun 485 milyar TL’si gelir, 535 milyar TL’si bütçe gideri. Devletin iç ve dış borç stoku 1 trilyon 154 milyar TL oldu. 12 aylık cari açığımız kritik sınır olan milli gelirimizin yüzde 6’sına dayandı.

Toplam krediler toplam mevduatları aştı, yüzde 120’ye dayandı. Son 1 yılda mutfak enflasyonu yüzde 51 oldu. Toplam her 100 lira borcumuzun 70 Lirası özel sektörün, 30 Lirası devletin. 2002’de Hazine’nin borcu 150 milyar lira iken, hanelerin iç borçları 6,6 milyar lira iken, 2018’in ilk 6 ayında borçlar 550 milyar liraya yükseldi. İlk 6 ayda toplam iç ve dış borç 4 trilyon 932 milyar Lira olmuş. Bu toplam rakamın 2 trilyon 981 milyar Lirası iç borç, 1 trilyon 950 milyar Lirası dış borçtur.

Borcun adreslerine bakalım... Hanelerin iç borcu 543 milyar Liraya, reel sektörün iç kredi borcu 1 trilyon 809 milyar Liraya, dış borcu 733 milyar Liraya fırladı. Hazinenin iç borcu 561 milyar Lira, dış borcu 408 milyar Liraya çıktı.

Yeni Ekonomi Programının hedefleri gerçekçi mi?

Yeni Ekonomi Programı daha ilk ayında yüzde 46 üretici enflasyonuna uyandı. “Çarşı pazarda fiyatlar el yakıyor” diyoruz, “kriz falan yok, zabıta çağırın” diyor. “Kriz bel büküyor” diyoruz, “Benim Sarayımda kriz yok, günde 1.8 milyon TL harcanıyor” diyor. “Vatandaş vergilerden bunaldı, nefes alamıyor” diyoruz, “TRT seyretsinler, nasılsa elektrik faturalarından bu yıl 929 milyon TL peşin peşin kestim, seneye 1 milyar TL hedef koydum” diyor. 2018’de 644 Milyar Lira vergi hedefi koyan tek adam yönetimi, 2020’de vergileri katlayacak, 1 Trilyon 26 Milyar Lira toplamak, almak için suyunun suyu vergisi alacak.

Krizin etkilerini tam olarak ne zaman göreceğiz?

Yaşadığımız kriz, Ocak sonrasında çok daha derinleşmeye gebedir… Yeni Ekonomi Programının alıcısı çıkmayınca, içeride bu krizi yönetebilecek ve dünyaya güven verecek bir ekip bulunamayınca, yabancı denetim şirketleri devreye girdi. Başkanlık sisteminin ilk faturasının kesildiği bu kriz, Yeni Ekonomi Programında ülkenin temel ekonomik sorunlarını tespit ederken yavan kalmıştır.

Yeni Ekonomi Programında hangi alanlarda açık var sizce?

Yeni Ekonomi Programında öncelikle söylenmesi gereken şey, özel sektör döviz borçluluğunu çözme yöntemiydi. Bu 457 milyar Doların yüzde 70’i, yani 317 milyar doları özel sektöre ait. Borcumuzun milli gelire oranı yüzde 52 olmuş. Hükümet olarak bu dış borcu nasıl çözeceğinizi neden söylemediniz?

Türkiye’nin ana sorunu artık yeni dış borcu bulmak değil, birikmiş dış borcu ödemektir. Yeni ekonomi programı bu ayağı ıskalamıştır, çözüm modelini buradan kurmamıştır.

Tüm dünyada dolar ve euro azaldı, 2020 sonuna kadar dünyadan 2 trilyon dolar para geri çekilecek, yani parasal sıkılaşma dünyayı etkileyecek. Dolayısıyla dış kaynak bulmanın, kredi faizinin maliyeti her yerde arttı. Paranın maliyeti bu kadar artmışken, dış borcu sürekli artan bir özel sektör reformunu neden ekonomi politikasının ana unsuru olarak açıklamadınız; neden hala faiz yükselterek enflasyonu dindireceğinizi zannediyorsunuz?

İthalatı ve cari açığı artmadan büyüyemeyen, ithal girdiye bağımlı, ihracatının ithalatını karşılama oranı istikrarlı biçimde artmayan bir üretim model var. Bu modeli aşacak somut politikanız neden Yeni Ekonomi Programında yer almadı? Neden ihracatla ithalatı karşılamak gibi hedefiniz yok? Dış ticaret açık verdikçe borçlanma kaçınılmazdır, neden bu konuda çözüm planınız yok?

Yüksek özel sektör borcunun bir kısmı Hazine borcu olarak devralınacak mı, yüksek döviz borçlusu şirketler için nasıl bir kurtarma paketi öngörülüyor, bunun net cevabı yok.

Sosyal güvenlik reformunda yeni emeklilik ve tasarruf sisteminin ayrıntılarını neden anlatmadın? 30 milyar TL’nin üzerinde açık veren SGK sisteminiz ve yüzde 70 müşteri garantili şehir hastanesi modeliniz batmak üzere. Bunları düzeltecek açık formüle Yeni Ekonomi Programında neden yer vermediniz?

Özel sektörün KDV iadelerini ödeyecek bir düzenleme vardı. Geçen yasama döneminde önce Meclise sevk edilmiş, komisyonda Kabul edilmişti ama son gece Meclisten geri çekildi… Özel sektörün nakit sıkıntısı ve borç çevriminde bu paranın önemi nedir?

KDV iadesi alacakları 200 milyar liraya vardı, kamuyla iş yapan müteahhit alacakları katlandı. İhracatçının nakit sıkıntısı var, belediyelerin de banka kredileri 26 milyar Lirayı buldu ama ödemelerde can suyu olacak bu KDV iadelerinin ödemesi geri çekildi, Hazinede para kalmadı, Merkez Bankası rezervlerinden yüksek miktarda para tüketildi. Milletvekili seçimleri öncesinde açıkça itiraf edilmiş oldu ki Hazinede para kalmadı. En son seçim döneminde emeklilere dağıtılan bayram ikramiyesinden sonra Hazinenin nakdi 9 milyar Liraya kadar düşmüştü. Kamu özel işbirliğindeki müşteri garanti modeli sarsılıyor, 20-25 yılda ne kadar para verileceği bile açıklanamıyor, sözleşmelerin ayrıntıları saklanıyor.

Dış borç ödemelerimiz konusunda ne düşünüyorsunuz?

240 milyar dolarıın üstünde dış borcun ödeme zamanı geliyor, ama piyasada para yokken, yeni programda “kuru aşağıya çekeceğiz” vaadinin gerçekliği yok. Dünya ve ülkeniz sizden yapısal reform bekliyor. Sıcak para kaçışını engellemek ve yeni vergi reform yapmak için neden açık reçeteler yazmadınız da top çevirdiniz?

Bu şartlarda Yeni Ekonomi Programı istihdamsız büyüme modelinin tekrarıdır. 1 yıl içinde yeni 1 milyon işsiz yaratmayı vaat ettiniz. Artan nüfusa istihdam sağlamayan bir ekonomik modeli nasıl çözeceksiniz?

Şimdi ortaya çıktı ki, hükümet büyük bir kaynağı nasıl aktardığını da gizlemiş. İşsizlik Fonu’nda biriken paranın 11 milyar TL’si parası “yan yol” açılarak kamu bankalarına sermaye yapılmış, üstelik kamuoyundan da saklanarak. Bankalara siyasi baskıyla düşük faizli kredi verdirilirken halkın birikimi olan kaynaklar başka yerden akıtılmış. İşsizlik fonunu, sırf kamu bankaları düşük faizli kredi versin diye boşaltmak nasıl büyük bir kamu zararıdır! Gelecekte bunun hesabını nasıl vereceksiniz?

Denizli Milletvekili Kazım Aslanişsizlikcariaçıksaraydürüstrakamlarreçete